Bezienswaardigheden
In de tijd van Boeddha was Lumbini een groen gebied tussen de plaatsen Kapilavastu en Devadaha. Siddhartha, de Boeddha, werd hier geboren. Hij was de zoon van koning Suddhodhana, de vorst van Kapilavastu en groeide op in luxe en in de beslotenheid van het paleis in Tilaurakot. Hij huwde een prinses en zij kregen een kind. Toen Siddhartha als volwassene echt rondkeek buiten de muren van het paleis, ontmoette hij een arme man, een zieke man en een dode man. Hij werd getroffen door het lijden en besloot het paleis te verlaten en zich als asceet terug te trekken.
Later verbleef Boeddha in Lumbini en predikte er de Devadaha Sutta. Lumbini was eeuwenlang een belangrijke pelgrimsplaats, maar raakte in verval nadat het Boeddhisme in India aan betekenis verloor. De Chinese monnik Fa Xian, die Lumbini in de 4e eeuw na Chr. bezocht, beschreef tempels in verval en overgroeid door de jungle.
Mede op grond van de aantekeningen van Fa Xian ontdekten archeologen in 1896 en grote stenen pilaar die was opgericht ter gelegenheid van het bezoek van keizer Ashoka in 249 v.Chr. In 1970 werd het een beschermd gebied en sinds 1997 staat het op de Unesco Wererlderfgoedlijst. Er zijn opgravingen gedaan en de resten van kloosters en stupa's en allerlei voorwerpen zijn gevonden. In recente jaren zijn er ook enkele nieuwe kloosters en tempels gebouwd.
Ashoka Pilaar
De Ashoka Pilaar uit 249 v.Chr. markeert de gebooorteplek van Boeddha.
Mayavedi Tempel
De Mayaveid Tempel is gewijd aan de moeder van Siddhartha Gautama. De originele tempel werd gebouwd door keizer Ashoka en in de 5e eeuw herbouwd. De huidige tempel dateert uit de 19e eeuw.
In de Mayavedi Tempel is een paneel waarop de wonderbaarlijke geboorte van Boeddha staat afgebeeld. Boeddha werd verwekt doordat hij in de vorm van een witte olifant zijn moeders baarmoeder binnendrong. Toen zijn moeder Mayavedi moest baren, leunde ze op een boom en uit haar rechterzijde kwam Siddhartha. Ze baadde de kleine prins in de vijver en legde hem op een lotus, maar hij stond meteen op en liep zeven stappen in de vier richtingen. Na zeven dagen stierf Mayavedi.
Kloosterzone
Op de historische plek, met de pilaar, de tempel, de Puskarini-vijver en de heilige bodhi-boom zijn van 's cotends vroeg tot 's avonds laat pelgrims te vinden. Rond de plek staan nieuw gebouwde kloosters en tempels, hier mogen geen hotels of winkels worden gebouwd. Aan de oostkant staan de Theravada/Hinayana kloosters, aan de westkant de Vajrayana/Mahayana kloosters.
Tilaurakot
De oude hoofstad van Kapilavastu, waar Boeddha opgroeide, ligt 27 km ten westen van Lumbini. Er zijn opgravingen gedaan en de oost- en west-poorten van het paleiscomplex zijn gevonden. In het huidige dorp is een museum met stukken die er zijn gevonden.
